Rozwiązania · Instytucje i administracja
Urząd gminy lub instytucja ma stałą listę obowiązkowych sekcji, obowiązek przejrzystości decyzyjnej oraz pracownicę lub pracownika, który musi opublikować ogłoszenie bez dzwonienia do programisty. Budujemy dokładnie to, z dziennikiem audytu, który usuwa się sam po terminie, oraz z limitem prób uwierzytelnienia.
Już zbudowaneDwie własne platformy, publiczne i możliwe do sprawdzenia dziś. Pierwsza to oficjalna strona internetowa urzędu gminy: Laravel 12 na PHP 8.2 z MySQL 8, 40 szablonami, 32 trasami, 10 migracjami, z treścią redakcyjną zmieniającą się rzadko trzymaną w jednym pliku konfiguracyjnym o długości 1.613 linii oraz z treścią zmieniającą się często w bazie, edytowalną z panelu; uwierzytelnianie w panelu jest ograniczone do 5 żądań na minutę, a dziennik audytu jest usuwany codziennie po 12 miesiącach, z wyraźnym odesłaniem do podstawy prawnej. Nagłówki bezpieczeństwa można odczytać z zewnątrz już teraz. Druga to platforma obywatelska w produkcji, z 65 trasami interfejsu programowania, ponad 50 migracjami, 103 plikami testowymi po stronie serwera i 59 scenariuszami end-to-end, z weryfikacją dostępności w testach. Czego nie wpisujemy do „dostarczone”: interoperacyjności z usługami państwowymi — kod uwierzytelniania federacyjnego i podpisu elektronicznego jest napisany i przetestowany, ale wyłączony, ponieważ brakuje umowy z organem i certyfikatu systemu.
Strony internetowej instytucji publicznej nie ocenia się po wyglądzie, lecz po liście. Uchwała rządu 728/2023 określa, jakie sekcje muszą istnieć: przejrzystość decyzyjna, projekty i decyzje, ogłoszenia, dokumenty, kontakty, budżet. Są obowiązkowe, podlegają weryfikacji i nie podlegają negocjacjom. Dlatego budujemy je od początku jako strukturę, nie dodajemy na końcu — dodane na końcu wychodzą formalne i bezużyteczne, a to widać od razu.
Drugim warunkiem jest coś bardziej praktycznego: instytucja musi móc publikować samodzielnie. Ogłoszenie o przetargu, projekt decyzji poddany konsultacjom, zdjęcie z wydarzenia — jeśli każda rzecz przechodzi przez programistkę lub programistę, informacja publiczna pozostaje na papierze albo w grupie mediów społecznościowych, a strona staje się martwą witryną. Celowo rozdzieliliśmy dwa rodzaje treści: redakcyjna, która zmienia się rzadko — geografia, historia, instytucje, kontakty, budżet — znajduje się w jednym pliku konfiguracyjnym czytanym bezpośrednio przez szablony; ta, która zmienia się często, znajduje się w bazie danych i jest edytowana z panelu.
Trzecim warunkiem jest to, o co nikt nie pyta w specyfikacji: co dzieje się z danymi. Panel administracji publicznej potrzebuje limitu prób uwierzytelnienia — przy szóstym żądaniu w ciągu minuty z tego samego adresu odpowiedź brzmi 429, a to jest objęte testem automatycznym, a nie zakładane. Dziennik audytu zawiera adresy IP, więc jest daną osobową: zaplanowane zadanie czyści go codziennie ze wszystkiego, co starsze niż dwanaście miesięcy, z podstawą prawną zapisaną w komentarzu kodu, a nie w osobnym dokumencie, którego nikt nie otwiera.
I wreszcie część, o której wolimy mówić przed przetargiem: interoperacyjność z usługami rządowymi. Uwierzytelnianie federacyjne i podpis elektroniczny są u nas napisane i przetestowane, ale wyłączone przełącznikiem, ponieważ brakuje umowy z organem oraz certyfikatu systemu — brakuje papieru, nie kodu. Dla rządowej platformy płatności, magistrali interoperacyjności i kabinetu obywatela nie mamy żadnego kodu, w żadnym repozytorium, i zapisujemy to wprost.
Co obejmuje
Przejrzystość decyzyjna, projekty i decyzje, ogłoszenia, dokumenty, kontakty, budżet, plus deklaracja dostępności, informacja o przetwarzaniu danych, sekcja danych otwartych i mapa strony. Zgodność z uchwałą rządu jest zapisana w kodzie — w szablonach i w konfiguracji — a nie tylko zadeklarowana w ofercie.
To, co zmienia się rzadko — dane o miejscowości, historia, instytucje, skład rady, kontakty, budżet — znajduje się w jednym pliku konfiguracyjnym o 1.613 liniach, odczytywanym bezpośrednio przez szablony; to, co zmienia się często — ogłoszenia, galeria, projekty i decyzje, dokumenty, ustawienia przejrzystości — znajduje się w bazie danych i jest edytowane z panelu. Rozdzielenie nie jest estetyczne: ogranicza do minimum to, co ktoś może zepsuć przez błędną edycję.
Panel obejmuje dokładnie te operacje, które wykonuje się co tydzień w urzędzie gminy: nowe ogłoszenie, projekt decyzji poddany konsultacjom, wgrany dokument, kilka zdjęć. Każda czynność administracyjna trafia do tabeli audytu — kto, co, kiedy — ponieważ w instytucji publicznej pytanie „kto to opublikował” prędzej czy później ma odpowiedź, która ma znaczenie.
Pięć żądań na minutę z tego samego adresu dla formularza logowania; szóste otrzymuje 429. To nie jest ustawienie, które jedynie deklarujemy: istnieje automatyczny test, który sprawdza dokładny zwrot kodu 429. Różnica między środkiem skonfigurowanym a przetestowanym ujawnia się dopiero wtedy, gdy ktoś zmienia trasę i o niej zapomina.
W produkcji są odczytywane z zewnątrz: blokada osadzania w ramce, `nosniff`, ścisła polityka odsyłania, wymuszenie bezpiecznego transportu przez rok wraz z subdomenami, polityka uprawnień wyłączająca geolokalizację, mikrofon i kamerę, a także jawna polityka treści. Sprawdzamy je żądaniem, nie obietnicą.
Dzienniki audytu zawierają adresy IP. Zadanie uruchamia się codziennie i usuwa wszystko starsze niż dwanaście miesięcy, z odesłaniem do podstawy prawnej zapisanym w komentarzu kodu. To różnica między polityką prywatności, która mówi „przechowujemy tak długo, jak jest to konieczne”, a systemem, w którym termin rzeczywiście stosuje się sam.
Na platformie obywatelskiej sprawdzanie działa w testach automatycznych według kryteriów WCAG 2.0 A i AA oraz 2.1 A i AA, z linią odniesienia na stronę: każdy nowy problem zatrzymuje dostawę, nawet jeśli ogólny poziom się nie zmienił. Dla instytucji publicznej dostępność nie jest opcją wizerunkową, a deklaracja dostępności nie powstaje bez uruchomienia czegoś.
Strona główna publikuje dane strukturalne typu instytucja rządowa, z adresem pocztowym. Ma to znaczenie dla sposobu, w jaki instytucja pojawia się w wynikach, oraz dla systemów, które czytają je automatycznie; to także jedna z nielicznych kategorii, dla których dokumentacja wyszukiwarki nadal pokazuje wynik wzbogacony z pytaniami i odpowiedziami — ale „znana i autorytatywna” nie jest polem, które sami zaznaczamy, więc nie sprzedajemy tego jako rezultatu prac.
Nie deklarujemy jako dostarczonego połączenia z państwową platformą płatniczą, magistralą interoperacyjności ani gabinetem obywatela: nie mamy dla nich kodu w żadnym repozytorium. Logowanie federacyjne i podpis elektroniczny mamy zapisane i przetestowane, ale wyłączone — brakuje umowy z organem i certyfikatu systemu. A hosting na infrastrukturze państwowej, tam gdzie jest obowiązkowy, jest wymogiem proceduralnym, nie opcją techniczną.
Traseul
Pierwszym rezultatem jest lista obowiązkowych sekcji dla typu Twojej instytucji oraz ich zgodność z tym, co publikujecie dziś. Stąd widać, czego brakuje, co istnieje tylko na papierze i co jest opublikowane w miejscu, którego nie da się cytować. Projekt przychodzi po liście, nie odwrotnie.
Rzadko zmieniane trafia do konfiguracji, często zmieniane trafia do bazy, z panelem. Dostarczamy strukturę uzupełnioną rzeczywistymi danymi instytucji — nie tekstem wypełniającym — ponieważ strony instytucji z treścią tymczasową nikt nie może ocenić i zwykle tak pozostają.
Limit w formularzu logowania z testem, który go weryfikuje, dziennik audytu z zaplanowanym usuwaniem po terminie, nagłówki bezpieczeństwa sprawdzane z zewnątrz, strona informacyjna o przetwarzaniu danych z wymienionymi podstawami. Dostarczamy wynik weryfikacji, nie tylko konfigurację.
Przekazujemy repozytorium, dokument uruchomienia i dostęp, plus instruktaż dla osoby, która będzie publikować ogłoszenia. Dostawa nie jest uznana za zakończoną, dopóki urzędnik nie opublikuje samodzielnie ogłoszenia, które pojawi się na stronie.
Dane
Zasady różnią się w zależności od branży. To są te, które mają zastosowanie w instytucjach i administracji.
Przykład
Sytuacja
Panel administracyjny strony urzędu gminy prowadzi dziennik audytu: kto publikował, co i kiedy. Dziennik zawiera adresy IP, więc zawiera dane osobowe. Prawie wszystkie takie strony rozwiązują problem jednym zdaniem w polityce prywatności — „przechowujemy dane tak długo, jak to konieczne” — i na tym się kończy.
Co zbudowaliśmy
Zapisaliśmy termin jako zadanie zaplanowane: rutyna uruchamia się codziennie i usuwa z dziennika wszystko starsze niż dwanaście miesięcy, a odniesienie do podstawy prawnej jest zapisane w komentarzu nad kodem. W tym samym etapie ustawiliśmy limit w formularzu logowania — pięć żądań na minutę z tego samego adresu — oraz automatyczny test sprawdzający zwrot kodu 429, aby środek nie zniknął po cichu przy refaktoryzacji.
Co z tego wyszło
Polityka opublikowana i zachowanie systemu mówią to samo, a różnicę można sprawdzić: termin to linia kodu, która działa każdej nocy, nie intencja. Nagłówki bezpieczeństwa można odczytać z zewnątrz jednym żądaniem.
Czego nie mówi ten przypadek
Hosting, artefakty publikacji i konfiguracja serwera pozostają informacją wewnętrzną. A treść — dane o miejscowości, skład rady, budżet — należą do instytucji i są przez nią dostarczane: my zbudowaliśmy strukturę i panel, nie dane.
Pytania
Lista wynika z Decyzji Rady Ministrów 728/2023: przejrzystość decyzyjna, projekty i decyzje, ogłoszenia, dokumenty, kontakty, budżet, plus strony o dostępności i o informowaniu o przetwarzaniu danych. Budujemy je jako strukturę od początku. W pracy, do której się odnosimy, zgodność jest zapisana w kodzie — w szablonach i w konfiguracji — a nie tylko zadeklarowana w ofercie.
Tak, i to jest połowa pracy. Ogłoszenia, projekty decyzji, dokumenty i galeria edytuje się z panelu. To, co pozostaje w konfiguracji, to treść, która zmienia się rzadko — historia, geografia, skład rady — właśnie po to, aby rutynowa edycja nie mogła zepsuć struktury.
Tak. Każde działanie administracyjne trafia do tabeli audytu, z osobą działającą, rolą, typem zdarzenia i momentem. Dziennik zawiera też adres IP, więc jest danymi osobowymi i ma termin: wszystko starsze niż dwanaście miesięcy usuwa się codziennie.
Przy szóstym żądaniu w ciągu minuty z tego samego adresu pojawia się 429. To nie jest deklaracja: test automatyczny sprawdza dokładnie ten kod odpowiedzi. Poza tym nagłówki bezpieczeństwa w rzeczywistej odpowiedzi można odczytać z zewnątrz — zakaz osadzania w ramce, `nosniff`, polityka odsyłaczy, wymuszony bezpieczny transport i jawna polityka treści.
Kod jest napisany i przetestowany, ale wyłączony przełącznikiem, a test domyślny sprawdza właśnie, że wyłączony stan niczego nie ujawnia. Brakuje nie kodu: brakuje umowy z organem i certyfikatu systemu. Działająca dziś wersja polega na tym, że obywatelka lub obywatel podpisuje na oficjalnym portalu i wgrywa podpisany dokument z powrotem. Wolimy powiedzieć to przed przetargiem, a nie po.
Nie mamy dla niej kodu w żadnym repozytorium — tak samo dla magistrali interoperacyjności i dla gabinetu obywatela. Sprawdziliśmy to wyszukiwaniem pełnego słowa we wszystkich naszych projektach. Gdy instytucja ich potrzebuje, to jest praca integracyjna z własnymi warunkami i własnym harmonogramem uzgodnień, i tak to zapisujemy w ofercie.
Tam, gdzie jest to obowiązkowe na mocy decyzji rządu, tak, i jest to wymóg proceduralny, a nie wybór techniczny. Traktujemy to tak od początku, bo zmienia sposób publikacji i listę potrzebnych uzgodnień, nie tylko adres serwera.
Z kontrolą uruchamianą w testach automatycznych, według kryteriów WCAG 2.0 A i AA oraz 2.1 A i AA, z linią odniesienia dla każdej strony: każdy nowy problem wstrzymuje publikację. Deklaracja dostępności jest pisana po uruchomieniu kontroli, nie przed — inaczej jest to tekst, który przeczy stronie, na której się znajduje.
Na platformie obywatelskiej surowe zdjęcie pozostaje prywatnym dowodem; publicznie trafia tylko wersja zredagowana, z zachowanym pochodzeniem i z wyraźną zgodą moderatorki lub moderatora, a osoba redagująca nie jest osobą zatwierdzającą. Jeśli stan obrazu staje się niepewny, sprawa jest automatycznie wycofywana z publicznego dostępu. To są ograniczenia w bazie danych, a nie instrukcje dla osoby obsługującej.
Opowiedz nam o swoim procesie. Wspólnie ustalimy, co warto zbudować, co da się połączyć i jak sprawdzimy wynik.